Achttien zandwegen in de gemeente Hilvarenbeek hebben een naambord gekregen. Afgelopen maandag is het tweede deel geplaatst, het eerste deel staat er al even. Belangrijk erfgoed van de zes Beekse kernen krijgt hiermee een gezicht.
door Ton de Jong
Paden en wegen kregen een naam op het moment dat zij ontstonden. Soms veranderde die naam, maar vaak zijn ze eeuwenoud. Met straatnamen houdt de Namencommssie van de Heemkundige Kring Ioannes Goropius Becanus zich al jaren intensief bezig. Bij de aanleg van nieuwe wegen en straten adviseert de commissie de gemeente over de benaming. Leden van de werkgroep zijn Hans Schoenmaker, Kees Naaijkens en Jan van Helvoirt.
Inventarisatie zandpaden
Enkele jaren geleden kreeg de Namencommissie van de gemeente het verzoek om een inventaris te maken van de oude nog bestaande zandpaden. Daar gingen de leden van de commissie graag op in, vooral omdat eerder Landinrichting De Hilver belangrijke historische zandpaden had laten verdwijnen.
Uit de orale historie, maar vooral via gedegen archiefonderzoek, vonden zij veel mooie namen van de oude zandpaden terug in Hilvarenbeek en Diessen. In samenwerking met de gemeente werd een naambord ontwikkeld dat een andere uitstraling diende te hebben dan de bestaande straatnaamborden. Dit in verband met de bereikbaarheid, de veiligheid en de Basisregistratie Grootschalige Topografie.
Een groen naambord
Schaapstraat (1), Schoolpad (2) en Blekstraat (3) aan de noordkant van Hilvarenbeek
In 2023 werden de eerste tien geselecteerde zandpaden voorzien van de nieuwe groene naamborden. De Heemkundige Kring kreeg veel positieve reacties van bewoners die ook vonden dat dit stukje erfgoed bewaard diende te blijven. Uiteraard waren er ook vragen over de betekenis van die oude namen. Sommige spreken voor zich, zoals Bremstraat, waar deze geurende gele voorjaarsbloeier rijkelijk aanwezig was. Andere namen zijn gekoppeld aan het toponiem van de locatie. De Haghorst kreeg haar Schuurkesstraat weer terug, Esbeek de Lange Gracht en de Bremstraat. In Baarschot verscheen de Groene Weg en in Diessen kwamen het Vroonakkerpad en het Schildeke tot leven. In Biest-Houtakker werd men zich bewust van de Blekstraat en de Bundersweg. Hilvarenbeek zag aan het begin en eind van de Broekstraat en de Klein Loosedijk mooie nieuwe borden verschijnen. De gemeente nam de kosten van deze eerste twintig borden voor haar rekening. Zij zorgt ook voor onderhoud en eventuele vervanging.
Tweede groep naamborden
Jan van Helvoirt van de heemkundekring plaatst met een gemeentewerker het bord bij de Nieuwendijk in Diessen
Op maandag 10 februari ging de werkgroep met enkele medewerkers van de gemeente weer naamborden plaatsen, nu bij de tweede groep geselecteerde zandpaden in de verschillende kerkdorpen. Deze keer worden de gemaakte kosten vergoed door de Stichting Annetje van Puijenbroek. Het mooie zandpad tussen de Goirlesedijk en de Oude Tilburgseweg kan nu zoals vroeger weer aangeduid worden als Schansstraat. In Esbeek komt ondermeer de Hondbosstraat weer tot leven en in Diessen de nog niet zo oude Nieuwendijk.
Derde groep geselecteerd
De derde groep van naamborden is ook al geselecteerd. Daarvoor zoekt de Heemkundige Kring nog een geschikte sponsor.
1. Schaapstraat (tussen Westerwijksestraat en Westrik)
2. Schoolpad (tussen Westerwijksestraat en Bosscheweg)
3. Blekstraat (tussen Westerwijksestraat en Bosscheweg)
4. Schansstraat (tussen Oude Tilburgseweg en Goirlesedijk)
5. Stompertstraat (tussen Hakvoortseweg en De Gooren)
6. Bundersweg (tussen Biestsestraat en Gemeintsedijk)
7. Broekstraat (tussen Putwei en fietspad richting Goirlesedijk)
8. Klein Loosedijk (tussen Groot Loo en Klein Loo)
9. Schuurkesstraat (tussen Lage Haghorst en Wilhelminakanaal)
10. Schildeke (tussen Waterstraat en Beekseweg)
11. Vroonakkerpad (tussen Waterstraat en hoek Schorseneer/Raapsteel)
12. Nieuwendijk (tussen Beerseweg en Watermolendijk)
13. Hondsbosstraat (tussen Esbeekseweg en noordkant sportvelden)
14. Handelaars (tussen Koekovenseweg en Laagspul, langs Leemkuilen)
15. Horststraat (westelijk van Koekovenseweg)
16. Bremstraat (tussen Kinderlaan en Groenstraat)
17. Langegracht (tussen Kinderlaan en Esbeeksedijk)
18. Groene Weg (tussen Heikant en Moleneind)
Schildeke (10), Vroonakkerpad (11), Handelaars (14) en Horststraat (15)